ยุค พระ ไตรปิฎก มตมนต์ เป็น ของ พราหมณ์ ธรรมะ เป็น ของ พุทธศาสนา ที นี้ มา สมัย อรรถกถา อรรถกถา เนี่ย พูด คร่าว ๆ ก่อน อรรถกถา ก็ คือ คำ อธิบาย พระ ไตรปิฎก อธิบาย พระ ไตรปิฎก นั่น แหละ ซึ่ง มี มา ตั้ง แต่ สมัย พุทธกาล เพราะ ฉะนั้น คำ ว่า ยุค อรรถกถา เนี่ย มัน เป็น คำ ที่ ไม่ ชัด เจน เพราะ ว่า อรถกถา เนี่ย คือ บันทึก ประมวล คำ อธิบาย พระ ไตรปิฎก คำ อธิบาย พระ ไตรปิฎก ตอน แรก ยัง ไม่ ได้ รวม เป็น พระ ไตรปิฎก ก็ คือ พุทธพจน์ คำ ตรัส ของ พุทธเจ้า นะ พระ พุทธเจ้า ตรัส แสดง ธรรม วัน นี้ ตอน เย็น เช่น ว่า ยก ตัว อย่าง ตอน เย็น มี พระ มา ประชุม
กัน พุทธเจ้า เสด็จ ไป เออ พบ พระ เหล่า นั้น ตรัส ว่า เธอ ทั้ง หลาย เนี่ย สนทนา อะไร กัน บอก อ้า ข้า พระ องค์ ได้ ปรารภ ที่ พระ องค์ ได้ ตรัส สอน เทศนา คน นั้น ใน วัน เนี้ย เออ มี คำ เนี้ย ไม่ เข้า ใจ ทูล ถาม พระ พุทธเจ้า พุทธเจ้า ก็ ตรัส อธิบาย เนี่ย ส่วน ที่ พระ สงสัย เรื่อง ที่ พูด ภาย หลัง อธิบาย สิ่ง ที่ พระ องค์ ได้ ตรัส ไป แล้ว เนี่ย ที ละ เล็ก ละ น้อย อย่าง เนี้ย พระ ก็ ต้อง จำ ไว้ แล้ว พระ ก็ เอา ไป บอก กัน นะ เอา ไป อธิบาย กัน เพราะ ว่า พระ สูตร ต่าง ๆ พุทธเจ้า เสด็จ แสดง ธรรม ไป แล้ว เนี่ย เขา ก็ ไป บอก กัน
พระ ต่อ ๆ ไป ท่าน ใช้ สาธยาย เนี่ย เพราะ ต้อง จำ กัน ให้ แม่น เพื่อ จะ จำ ที่ พุทธเจ้า ตรัส สอน เนี่ย ไป ให้ พระ องค์ อื่น รู้ พระ องค์ อื่น ก็ จะ ได้ เอา ไป บอก ต่อ เพราะ ฉะนั้น ท่าน จะ ต้อง จำ ให้ แม่น จึง ต้อง ใช้ วิธี สาธยาย สวด กัน ให้ แม่น เลย เช็ค กัน ตรวจ สอบ กัน แล้ว ก็ เอา ละ บอก กัน แต่ ที นี้ เวลา ไป เรียน ไป สอน กัน ต่อ เนี่ย บาง ที ก็ สงสัย นะ พระ อาจารย์ ก็ เท่า ที่ มี ความ รู้ มา ก็ รู้ จัก พุทธเจ้า นะ บาง ที ก็ ดู ว่า ใน พระ สูตร เนี้ย ที่ ตรัส วัน นี้ ไอ้ กง เนี้ย พุทธเจ้า ได้ ตรัส อธิบาย ข้อ
สงสัย จุด สำคัญ ให้ ว่า อย่างี้ เนี่ย คำ อธิบาย แบบ เนี้ย เรียก ว่า อรรถกถา แล้ว ก็ ไม่ เฉพาะ พุทธเจ้า อธิบาย พระ พุทธเจ้า อธิบาย ก็ คง มี ก็ รวม แล้ว ก็ เป็น ส่วน หนึ่ง เท่า นั้น นี้ พระ สารีบุตร พระ โมคคัลานะ พระ มหากัสสัปปะ อะไร เป็น ต้น ก็ อธิบาย แก่ ลูก ศิษย์ อีก ก็ รวม คำ อธิบาย อย่าง นี้ กัน มา กัน มา จน กระทั่ง จบ พุทธกาล แล้ว ที นี้ ก็ เอา ละ ก็ ประมวล นะ ใน สังคญนา เค้า ก็ ประมวล อกถา ด้วย แล้ว ก็ จำ กัน ต่อ มา แล้ว ก็ รักษา กัน มา คำ อธิบาย ของ อรรถกถา เนี่ย เพิ่ม มาก ขึ้น ไม่ เหมือน พระ ไตรปิฎก พระ ไตรปิฎก นั้น เป็น
พุทธพจน์ มุ่ง พุ่ง ที่ แค่ นั้น ก็ จบ แค่ พุทธกาล แค่ สังคนา ปิด ราย การ แต่ ว่า อติกถา นี่ สะสม บันทึก คำ อธิบาย ของ อาจารย์ ต่อ ๆ มา ที่ สอน ลูก ศิษย์ เรื่อย หลัง พุทธก สอน ก็ บันทึก เรื่อย ไม่ ใช่ บันทึก เฉพาะ คำ สอน นะ น บันทึก เรื่อง ราว เหตุ การณ์ อะไร ต่อ อะไร ที่ เกิด ขึ้น ใน เอ่อ ระหว่าง เวลา นั้น มา เรื่อย ไป เลย ที นี้ ต่อ มา พ เจ้า อโศก เนี่ย ทรง ส่ง พระ เถระ ไป ประกาศ พระ ศาสนา ใน สาย ต่าง ๆ เนี่ย ใน สมัย ของ พระ องค์ ที่ พุทธศาสนา รุ่งเรือง ก็ ส่ง ไป สาย หนึ่ง ก็ พระ โอรส คือ พระ มหินเถระ นำ พุทธศาสนา ไป ลังกา ทวีป พ.ศ. 200
เศษ เอา ตี ซะ ว่า 220 กว่า 200 อยู่ ระหว่าง นั้น ไป ถึง 250 นี่ เป็น สมัย ที่ ส่ง พระ สาวก ออก ไป ประกาศ พระ ศาสนา พระ มหินทเถระ ก็ ไป ลังกา ทวีป พอ ไป ลังกา ทวีป ก็ นำ เอา พระ ไตรปิฎก ไป แน่ นอน เมื่อ นำ พุทธศาสนา ไป ก็ คือ นำ พระ ไตรปิฎก พร้อม กับ นำ พระ ไตรปิฎก ก็ คำ อธิบาย ก็ คือ อรรถกถา ไป ด้วย ที นี้ นำ ไป เนี่ย เป็น ภาษา บาลี พระ ไตรปิฎก นั้น ต้อง สวด ตาม เดิม ต้อง รักษา ไว้ ให้ คง ที่ เปลี่ยน อะไร ไม่ ได้ ทั้ง นั้น แต่ อรรถกถา นี่ เป็น คำ อธิบาย ก็ รักษา ไป เอา ไป แล้ว ก็ ไป บอก ไป แจ้ง แล้ว ไป ช่วย
กัน อธิบาย ต่อ คำ อธิบาย ใน ลังกา เอง ก็ เพิ่ม ก็ บันทึก เพิ่ม ขึ้น แต่ ที เวลา อธิบาย ที่ ก่อน นั้น ใช้ ภาษา สิงหล ภาษา ชาว เกาะ ตาม พระปัน ตาม พระ ปัณิ ทวีป ทวีปลังกา แหละ ศรีลังกา เขา ใช้ ภาษา ท้อง ถิ่น สิงหล เขา ก็ ต้อง อธิบาย กับ ลูก ศิษย์ เป็น ภาษา สิงหล ก็ รักษา พระ ไตรปิฎก เป็น ภาษา บาลี อย่าง เดียว อรรถกถา นั้น ก็ กลาย เป็น ว่า ไป ๆ ก็ กลาย เป็น ภาษา สิงหล หมด เอา แล้ว นะ เพราะ ว่า อาจารย์ ใน ที่ นั้น ก็ ไป อธิบาย ต่อ เพิ่ม เติม คำ อธิบาย แล้ว ก็ มี เหตุ การณ์ เรื่อง ราว ใน ลังกา ก็ เอา บันทึก ใส่ เข้า ไป เอา มา ประกอบ การ
อธิบาย ด้วย เอ่อ จะ พวก ทมิน จาก ใต้ อินเดีย เนี่ย ยก ทัพ ไป ตี เกาะ ลังกา รบ กัน ชนะ แพ้ อะไร ก็ บันทึก เข้า อรรถกถา ไป ด้วย อรรถกถา ก็ กลาย เป็น มี พงศาวดาร มี ประวัติศาสตร์ ประเทศ สิงโหลังกา ไป ด้วย นะ เยอะ แยะ ไป หมด เลย แล้ว ก็ มี เรื่อง เกิด ภัย อันตราย เกิด ย้าย เมือง หลวง มี การ อด เอ่อ ฉาตกภัย ทุภิกภัย พระ อด อยาก ทำ ไง อยู่ กัน ได้ รักษา พระ ธรรมวินัย ยัง ไง เนี้ย เนี่ย ก็ เลย อยู่ ใน อรรถกถา อรรถกถา ก็ เป็น คำ ที่ เป็น ภาษา สิง ิงหล หมด แล้ว ก็ มี เรื่อง ราว ต่าง ๆ มาก นั้น มี ตั้ง แต่ คำ อธิบาย ที่ เป็น พุทธพจน์ ของ
พุทธเจ้า ของ สาวก ทั้ง หลาย เรื่อง คำ อธิบาย ของ พระ จน กระทั่ง ถึง พระ ลังกา เอง แล้ว ก็ จน กระทั่ง มี เรื่อง ราว ประวัติศาสตร์ พงศาวดารังกา เพราะ ฉะนั้น เนี่ย ต้อง เข้า ใจ ว่า นี่ คือ อรรถกถา ต่าง กับ พระ ไตรปิฎก เยอะ ที นี้ ต่อ มา พุทธศาสนา ใน ชมพู ทวีป คือ อินเดีย เสื่อม แทบ จะ หมด เลย ใน ราว พ.ศ. 900 เศษ พุทธศาสนา แทบ หมด แล้ว ที นี้ มี พระ เถระ ใน ชมพู ทวีป เป็น ห่วง แล้ว ตอน นั้น เหลือ แต่ พระ ไตรปิฎก อรรถกถา ไม่ มี แล้ว จะ ทำ ไง จะ เรียน กัน ก็ ไม่ มี คำ อธิบาย ก็ เลย มี พระ องค์ หนึ่ง เป็น คน เก่ง มาก
สติ ปัญญา ดี แล้ว ก็ เรียน บาลี อะไร ต่อ อะไร ชำนาญ พระ อาจารย์ ก็ เลย มอบ หมาย บอก เนี่ย ท่าน ชื่อ พุทธโคตร พระ พุทธโคตร เนี่ย เก่ง มาก เลย ก็ ยัง หนุ่ม พระ อาจารย์ ก็ เลย เนี่ย เธอ ไป เกาะ ลังกา ไป เอา อรรถกถา ที่ นั่น มา แล้ว เอา มา ให้ พวก อินเดีย ชมพู ทวีป จะ ได้ เรียน พระ ไตรปิฎก ได้ เออ พระ พุทธโคตร ก็ เลย เดิน ทาง จาก ชมพู ทวีป แล้ว ก็ ไป ที่ เกาะ ลังกา แล้ว ก็ ไป ขอ เรียน เออ ก็ ไป ขอ แปล นะ ไป ขอ แปล อรรถกถา ทั้ง หลาย เนี่ย กลับ เป็น ภาษา บาลี นะ นี่ เอา ละ นะ เป็น อัน ว่า อรรถกถา ตอน นี้ เป็น ภาษา สิงหล หมด แล้ว ต้อง ไป แปล กลับ เป็น ภาษา
บาลี แล้ว ก็ แปล ใน พ.ศ. 900 เศษ ก็ ตี ซะ ว่า กว่า จะ เสร็จ ก็ เกือบ พ.ศ. 1,000 แล้ว พระ พุทธโคตร องค์ เนี้ย แปล เสร็จ ก็ เดิน ทาง นำ เอา อรรถกถา ที่ แปล เป็น ภาษา บาลี เนี่ย กลับ ไป ชมพู ทวีป แล้ว ก็ มี พระ องค์ อื่น ก็ เลย มา ทำ แบบ พระ พุทธโคต เนี่ย ก็ พา กัน แปล อรรถกถา ที่ เป็น ภาษา สิงหหล เนี่ย กลับ เป็น ภาษา บาลี ด้วย ก็ เลย ได้ คัมภีร์ ครบ หมด พระ พุทธโคต แปล ไม่ ครบ อ่ะ เป็น อัน ว่า เรา ก็ เกิด มี อรรถกถา ขึ้น เป็น ภาษา บาลี เนี่ย ชัด มั้ ว่า แปล จาก ภาษา สิงหล กลับ มา นะ ก็ เป็น ภาษา บาลี แล้ว เรา ก็ รู้ ลักษณะ เนื้อ หา ของ อรรถกถา ว่า เป็น ยัง ไง Eh
